- 1404/06/09 - 11:40
- زمان مطالعه : 4 دقیقه
- /Z2L
وبدا-زنجان
یک درمانگر اعتیاد: پاداش و یادگیری، دو رکن اصلی اعتیاد است / ترک اعتیاد، راه میانبر ندارد
دکتر سید رضا موسویزاده، متخصص مدیریت، پیشگیری و کنترل اعتیاد، پاداش و یادگیری را دو رکن اصلی اعتیاد خواند و گفت: پاداش به منزلهی لذتی است که از مصرف مواد حاصل میشود و یادگیری به معنای توانایی مغز در تطبیق عملکرد خود بر اساس تجربیات جدید است که باعث میشود یک رفتار، بدون توجه به عواقب آن، تکرار شود.

دکتر موسویزاده در گفتگو با پایگاه خبری وبدا-زنجان، اظهار کرد: برای حل هر مسئلهای لازم است هستهی اصلی و جان مسئله شناخته شود که در مقولهی اعتیاد، پاداش و یادگیری به عنوان قاعده و اصل مسئله، مطرح است و به همین دلیل در روشهای درمان اعتیاد باید دقت کنیم که حتما این دو عنصر مورد توجه قرار گیرد.
وی با تاکید بر اینکه روشهای تنبیهی و قهری به هیچ وجه در ترک اعتیاد کارساز نیست، خاطرنشان کرد: برای یک فرد مصرف کننده، ترک اعتیاد باید همراه با دستاوردی باشد که بر پاداش مبتنی بر مصرف مواد غلبه کند و از همین رو فشارهای غیرمعقول و غیرمنطقی شاید بتواند شعلهی اعتیاد را به طور موقت خاموش کند ولی این آتش بعد از مدتی با شدت بیشتری شعلهور میشود.
این درمانگر اعتیاد افزود: زمانی که فرد مصرف کننده از خانواده و اطرافیان رنجیدهخاطر میشود، اعتیاد، پاداش بیشتری به او میدهد و به همین دلیل ترجیح میدهد از دیگران ولو خانواده، فاصله بگیرد. بنابراین خانوادهها باید به مقوله پاداش توجه ویژهای داشته باشند.
دکتر موسویزاده، ادامه داد: از طرف دیگر چون اعتیاد بر پایه یادگیری استوار است و یادگیری مستلزم صرف زمان میباشد، نمیتوان انتظار داشت ترک اعتیاد در یک بازه زمانی کوتاه اتفاق بیفتد و تبلیغاتی مثل ترک اعتیاد در یک هفته یا ترک اعتیاد با قرص یا آمپول یا تعویض خون و ... کاملا بیپایه و اساس است و راه میانبری در درمان اعتیاد وجود ندارد.
وی با بیان اینکه در درمان اعتیاد لازم است در هر دو مقولهی پاداش و یادگیری، برنامههایی در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی پیشبینی شود، افزود: برنامهی فردی در مقولهی پاداش، خودگوییهای مثبت است. یعنی فرد معتاد هر از گاهی خودش را با یک خودگویی مثبت مثل "آفرین به خودم" یا "تو حتما میتونی" تشویق کند.
این درمانگر اعتیاد، خاطرنشان کرد: در سطح خانوادگی، انگزدایی مهمترین موضوع در مقولهی پاداش است بدین معنا که اگر کسی معتاد است، خانواده و اطرافیانش او را با الفاظی چون "معتاد به درد نخور" یا "هیکل بیمصرف" صدا نزنند و توجه داشته باشند که خانواده میتواند با یک تفاهم درونی، انگ یا داغ را از پیشانی فرد معتاد بردارد.
وی بالا رفتن نشاط اجتماعی را اصلیترین راهکاری دانست که میتواند به عنوان یک برنامهی اجتماعیِ پاداشمحور برای ترک اعتیاد مطرح شود و اظهار کرد: در وضعیت کنونی که دشمنان سعی دارند عرصه را بر کشور ما تنگ کنند و نشاط را از جامعهی ما بگیرند، وظیفهی مسئولین در ایجاد نشاط اجتماعی، پررنگتر از گذشته است.
دکتر موسویزاده در ادامه به برنامههایی که لازم است به منظور درمان اعتیاد از جنبهی یادگیری در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی پیشبینی شود اشاره کرد و گفت: برای درمان اعتیاد، آنچه که در سطح فردی باید صورت بگیرد این است که فرد معتاد به شناخت برسد. بدین معنا که سه جزء وجودی خود یعنی جسم، روان و باورهای خود را بشناسد. جسم همان است که در دنیای مادی وجود دارد و قابل لمس و مشاهده است. روان، مشتمل بر رفتارها، هیجانات، احساسات و افکار ما است و باورها، نظام فکری و اعتقادات عمیق انسان هستند. به منظور درمان اعتیاد میبایست فرد معتاد، احساسات، هیجانات، افکار و باورهای خود را بشناسد و بتواند آنها را بیان کند.
این درمانگر اعتیاد به جنبهی یادگیری در سطح خانوادگی پرداخت و گفت: خانوادهها باید تکرار رفتارهای مثبت در فرد معتاد را ببینند و بر آن تاکید کنند و آن را مورد تشویق قرار دهند اگرچه این رفتارها در عین اعتیاد اتفاق میافتد.
وی در خصوص یادگیری در سطح اجتماعی، اظهار کرد: باید توجه داشت که یادگیری در دل اجتماع شکل میگیرد. اجتماع در اینجا به منزلهی گروههای خودیار است. بنابرای آن دسته از روشهای درمانی موفق هستند که مبتنی بر گروههای خودیار باشند و درمان اعتیاد به صورت انفرادی، چندان کارساز نیست.
دکتر موسویزاده، اختلال در خواب و اشتها و همچنین پنهانکاری و دروغگویی را از مهمترین علامتهای گرایش به سمت اعتیاد عنوان کرد و افزود: اگر خانوادهها در نوجوان یا جوان خود این علائم را مشاهده کردند حتما با یک درمانگر اعتیاد مشورت کنند و آموزشهای لازم را ببینند و توجه داشته باشند که مداخله غلط باعث بدتر شدن اوضاع میشود.

نظر دهید