پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

دکتر موسوی در نشست خبری ترجمان دانش که صبح شنبه 26 اردیبهشت برگزار شد، به بیان نتایج مطالعه‌ای با عنوان "ارزیابی فیلوم باکتریایی روده، مستعد کننده بروز دیابت بارداری" پرداخت و با بیان اینکه دیابت یکی از بیماری‌های رو به افزایش در جهان است، اظهار کرد: بر اساس آمارهای جهانی، در سال ۲۰۱۴ حدود ۳۸۷ میلیون نفر در دنیا مبتلا به دیابت بوده‌اند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۵۹۲ میلیون نفر برسد. در حال حاضر از هر ۱۲ نفر یک نفر به دیابت مبتلاست و نکته قابل توجه این است که از هر دو بیمار، یک نفر از بیماری خود اطلاع  ندارد.

وی به انواع دیابت اشاره کرد و گفت: دیابت شامل انواع مختلفی از جمله دیابت نوع یک، دیابت نوع دو و دیابت بارداری است. در این میان، دیابت بارداری یکی از اختلالات شایع دوران بارداری محسوب می‌شود که معمولاً در هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری تشخیص داده می‌شود و با افزایش سطح قند خون مادر همراه است.

به گفته موسوی، در دیابت بارداری زمانی که قند خون ناشتا به بیش از ۹۲ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر برسد، قند یک‌ساعته از ۱۸۰ و قند دو‌ساعته از ۱۵۳ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر بیشتر شود، تشخیص این بیماری مطرح می‌شود و این اختلال می‌تواند پیامدهای مهمی برای مادر و جنین داشته باشد.

وی افزود: بالا بودن سن مادر، چاقی، ابتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، سابقه خانوادگی دیابت و سابقه دیابت در بارداری‌های قبلی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به دیابت بارداری هستند. کنترل قند خون در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد، زیرا جنینی که در معرض قند خون بالا قرار می‌گیرد در آینده بیشتر در معرض چاقی، دیابت نوع دو، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی–عروقی قرار خواهد گرفت.

این متخصص علوم تغذیه با اشاره به محور ارتباطی روده با سایر سیستم‌های بدن گفت: امروزه تحقیقات نشان داده است که بین روده و بسیاری از هورمون‌های بدن ارتباط نزدیکی وجود دارد و حتی از آن با عنوان محور روده–مغز یا محور روده–غدد یاد می‌شود. در روده انسان مجموعه‌ای از باکتری‌ها زندگی می‌کنند که نقش مهمی در سلامت متابولیک بدن دارند.

وی توضیح داد: چهار گروه اصلی از باکتری‌ها که به آن‌ها فیلوم‌های باکتریایی گفته می‌شود شامل باکتروئیدتس، فیرمیکوتس، اکتینوباکتریا و پروتئوباکتریا هستند. این باکتری‌ها از ترکیبات غذایی به‌ویژه کربوهیدرات‌ها و فیبرها تغذیه کرده و متابولیت‌هایی تولید می‌کنند که می‌توانند بر متابولیسم بدن و تنظیم قند خون اثرگذار باشند.

موسوی درباره این مطالعه گفت: در این پژوهش حدود ۵۰۰ زن باردار در هفته‌های ۱۰ تا ۱۲ بارداری که از نظر قند خون کاملاً سالم بودند وارد مطالعه شدند. پس از اعمال معیارهای پژوهش، حدود ۳۰۰ نفر تا هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری مورد پیگیری قرار گرفتند. در ابتدای مطالعه از شرکت‌کنندگان نمونه مدفوع دریافت شد و اطلاعات مربوط به دریافت غذایی آن‌ها نیز به‌صورت ماهانه ثبت شد.

وی افزود: در پایان دوره پیگیری، ۳۰ نفر از زنان باردار به دیابت بارداری مبتلا شدند. نمونه‌های مدفوع این افراد با استفاده از روش‌های مولکولی مورد بررسی قرار گرفت و با گروهی از زنان باردار سالم که از نظر شرایط غذایی و اطلاعات پژوهشی مشابه بودند مقایسه شد.

به گفته این پژوهشگر، نتایج نشان داد جمعیت باکتری‌های فیلوم اکتینوباکتریا در روده مادرانی که بعدها دچار دیابت بارداری شدند، در سه‌ماهه اول بارداری کمتر از سایرین بوده است. این گروه از باکتری‌ها شامل باکتری‌های مفیدی مانند بیفیدوباکترها و لاکتوباسیلوس‌ها هستند که به‌عنوان پروبیوتیک شناخته می‌شوند و نقش مهمی در تنظیم قند خون دارند.

وی ادامه داد: تحلیل‌های آماری نشان داد هرچه میزان این باکتری‌ها در روده بیشتر باشد، سطح قند خون ناشتا و قند خون یک‌ساعته و دوساعته کمتر خواهد بود. همچنین در این مطالعه مشاهده شد نسبت فیرمیکوتس به باکتروئیدتس در زنان مبتلا به دیابت بارداری بالاتر بوده است.

این دانشیارعلوم تغذیه با بیان اینکه این یافته‌ها می‌تواند در پیشگیری از دیابت بارداری مؤثر باشد، گفت: بررسی ترکیب باکتری‌های روده در سه‌ماهه اول بارداری می‌تواند به عنوان یک نشانگر زودهنگام خطر دیابت بارداری مورد استفاده قرار گیرد و امکان انجام مداخلات تغذیه‌ای در مراحل اولیه بارداری را فراهم کند.

وی تأکید کرد: افزایش مصرف مواد غذایی پروبیوتیک مانند ماست و پنیر پروبیوتیک و همچنین افزایش مصرف فیبرهای غذایی به‌ویژه سبزیجات می‌تواند به تقویت باکتری‌های مفید روده کمک کند. فیبرهای موجود در سبزیجات برگ سبز، خوراک مناسبی برای این باکتری‌ها فراهم می‌کنند و می‌توانند در بهبود سلامت متابولیک بدن نقش داشته باشند.

موسوی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به عوارض مهم دیابت بارداری از جمله افزایش خطر سقط، زایمان زودرس و تولد نوزاد مرده، شناسایی زودهنگام مادران در معرض خطر و انجام مداخلات تغذیه‌ای ساده می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و نوزاد داشته باشد.