پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

سعادتی در گفتگو با پایگاه خبری وبدا-زنجان، با بیان اینکه برنامه پزشک خانواده از سال ۱۳۸۴ در کشور آغاز شده و در روستاها و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر سال‌هاست در حال اجراست، اظهار کرد: در استان زنجان نیز این برنامه در قالب حضور پزشک خانواده در مراکز بهداشتی درمانی روستایی، شهری و شبانه‌روزی برای جمعیت شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر اجرا می‌شد. اما در سال‌های اخیر، با تأکید وزارت بهداشت، اجرای برنامه پزشکی خانواده در شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر نیز در دستور کار قرار گرفته و شهرستان خدابنده به عنوان یکی از شهرستان‌های منتخب و پیشرو برای اجرای این برنامه در استان زنجان انتخاب شده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام شده برای استقرار این برنامه در شهرستان خدابنده اظهار کرد: پس از ابلاغ نسخه ۳–۳ برنامه پزشکی خانواده در شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر از پاییز ۱۴۰۴، مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی و اجرایی از جمله آموزش و توانمندسازی نیروهای انسانی، بهبود استاندارد فضای فیزیکی مراکز، جذب نیروی انسانی و تأمین پزشک بر اساس استاندارد تعیین‌شده (یک پزشک به ازای هر سه هزار نفر و دو مراقب سلامت برای هر سه هزار نفر)، تکمیل زیرساخت‌های فیزیکی و تجهیزاتی، تشکیل کمیته‌های شش‌گانه دانشگاه، تقویت همکاری‌های بین‌بخشی و برگزاری جلسات هفتگی مستمر در ستاد اجرایی استان با حضور ریاست دانشگاه و معاون بهداشت، آغاز شد.

مدیر شبکه‌های بهداشتی و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی زنجان، خاطرنشان کرد: تهیه نقشه ارجاع، انجام بازدیدهای کشوری از شهرستان منتخب با حضور وزیر بهداشت و نمایندگان سازمان‌های بیمه‌گر و ارائه گزارش‌های متعدد به ستاد اجرایی کشوری از جمله دیگر اقدامات مهمی بوده که در مسیر استقرار این برنامه انجام شده است.

وی در تشریح اهداف کلان برنامه پزشکی خانواده گفت: افزایش سواد عمومی سلامت و ارتقای سطح سلامت خانواده و جامعه، توجه به مؤلفه‌های اجتماعی مؤثر بر سلامت، کارآمدسازی برنامه‌ها، افزایش دسترسی عادلانه مردم به خدمات بهداشتی، کمک به افزایش فرزندآوری و حفظ و ارتقای جوانی جمعیت، و استقرار یکپارچگی الکترونیکی برنامه‌ها در اتصال با سازمان‌های بیمه‌گر از مهم‌ترین اهداف این برنامه است.

سعادتی به اهداف اختصاصی این طرح اشاره کرد و گفت: در حوزه مالی، کاهش پرداخت از جیب مردم برای درمان و دستیابی به شاخص پرداخت کمتر از ۳۰ درصد، کاهش درصد خانوارهایی که دچار هزینه‌های درمانی تحمل‌ناپذیر می‌شوند و پوشش کامل و صددرصدی بیمه سلامت در سطح شهرستان و سپس استان، از اهداف اصلی است. در حوزه سلامت نیز دستیابی به سرانه یک پزشک به ازای هر سه هزار نفر، کاهش شیوع بیماری‌های غیرواگیر و ارتقای سلامت گروه‌های مختلف سنی در دستور کار قرار دارد.

وی با تأکید بر اهمیت مشارکت مردم در موفقیت این برنامه تصریح کرد: تا زمانی که مردم در این طرح دخیل نباشند، بخش زیادی از برنامه‌ها فقط در حد متن و دستورالعمل باقی می‌ماند. ما انتظار داریم شهروندان برای فعال‌سازی پرونده سلامت خود و اعضای خانواده به پایگاه‌های سلامت و مراکز بهداشت مراجعه کنند. بسیاری از خدمات مهم بهداشتی، از جمله غربالگری فشار خون، دیابت، سلامت روان، مراقبت‌های مادر و کودک، میانسالی و سالمندی، و مشاوره در زمینه فرزندآوری، به صورت رایگان ارائه می‌شود.

سعادتی درباره سطح‌بندی خدمات در نظام ارجاع توضیح داد: در سطح پایه، بر خودمراقبتی، نقش خانواده و مشارکت اجتماعی در قالب برنامه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) تأکید می‌شود. در سطح یک، خدمات مراقبت اولیه سلامت فرد و خانواده شامل پیشگیری، آموزش، افزایش سواد سلامت، غربالگری از دوران نوزادی تا سالمندی، مراقبت‌های مادران قبل، حین و بعد از بارداری، کنترل فشار خون و دیابت و سلامت روان ارائه می‌گردد. در صورتی که خدمات مورد نیاز فرد در سطح یک قابل ارائه نباشد، از طریق سیستم ارجاع الکترونیک، نوبت متخصص سطح دو برای او ثبت می‌شود و در صورت نیاز، سطح سه و خدمات فوق تخصصی نیز در ادامه قابل دسترسی است.

وی افزود: مراجعه مستقیم و خارج از نظام ارجاع به بیمارستان‌ها، هم باعث افزایش پرداخت از جیب مردم می‌شود و هم می‌تواند زمینه‌ساز نارضایتی باشد؛ در حالی که اگر فرد از مسیر پزشک خانواده و ارجاع الکترونیک اقدام کند، هم فرآیند مشخص و منظم است و هم هزینه‌ها کنترل می‌شود. پس از ارائه خدمت توسط متخصص، گزارش و کد پیگیری برای همکاران ما در سطح یک ارسال می‌شود تا ادامه مراقبت و پیگیری درمان در همان سطح صورت گیرد.

مدیر شبکه‌های بهداشتی و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی زنجان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خدمات گسترده مراکز بهداشت در حوزه کودکان اظهار کرد: خدمات مراقبت از کودک و پایش رشد در پایگاه‌های سلامت و مراکز بهداشت، بسیار جامع‌تر و اصولی‌تر از مراجعات پراکنده به مطب‌هاست. از طرفی، مراجعه غیرضروری کودک سالم به محیط‌هایی که ممکن است بیماران عفونی و ویروسی حضور داشته باشند، خطر ابتلا به بیماری را هم بالا می‌برد؛ در حالی که در مراکز بهداشت، کودکان در چارچوب برنامه‌های منظم و با حساسیت و دقت بالا پایش می‌شوند و در صورت نیاز، به پزشک متخصص ارجاع داده خواهند شد.

وی در پایان از شهروندان ساکن در استان زنجان درخواست کرد برای پیگیری وضعیت سلامت خود و خانواده، تشکیل و به‌روزرسانی پرونده سلامت، و بهره‌مندی از خدمات رایگان غربالگری و مراقبتی، به پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت مراجعه کنند و گفت: با افزایش آگاهی و سواد سلامت در خانواده‌ها، خود شهروندان می‌توانند به سفیران سلامت در محله و جامعه تبدیل شوند و سهم مهمی در پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای سلامت عمومی ایفا کنند.