پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

پایگاه خبری وبدا-زنجان، برخی از شغل‌ها نیز که خطر بعضی سرطان‌ها را افزایش می‌دهند به عنوان عوامل محیطی سرطان طبقه‌بندی می‌شوند مانند کشاورزی، سمپاشی، ، مبل‌سازی، کار در صنایع آهن، فولاد، زغال سنگ، لاستیک و کار تولید یا تعمیر پوتین و کفش. سرطان‌های ناشی از کار به دنبال مواجهه با برخی مواد شیمیایی یا عوامل فیزیکی که سرطان‌زا شناخته شده‌اند رخ می‌دهد. عوامل شیمیایی (مانند رنگ‌های تهیه شده از مواد غیرآلی، آزبست یا پنبه نسوز، وینیل کلراید) و عوامل فیزیکی (شامل تابش پرتوها و تحریک‌های فیزیکی) از عوامل مهم در بروز سرطان هستند.

آزبست، دود خودرو و رادون مثال‌هایی از موارد آسیب‌رسان در محیط‌های کاری هستند. همچنین دود ناشی از مصرف سیگار در محیط‌های کاری به افرادی که سیگار نمی‌کشند نیز آسیب می‌زند. در عین حال مواجهه با نور خورشید در محیط کار نیز احتمال سرطان‌های پوست را زیاد می‌کند.

خبر خوب اینکه عمده عوامل محیطی که با مرگ و میر ناشی از سرطان ارتباط دارند قابل تغییر و تعدیل هستند و با مداخلاتی در سطح محیط‌های کاری می‌توان جان میلیون‌ها نفر را در سال حفظ نمود. با رعایت موارد بهداشتی در زندگی و محیط کار علاوه بر پیشگیری از بروز سرطان‌ها می‌توان به کسانی که مبتلا به این بیماری شده‌اند امید زندگی بهتر و طولانی‌تری داد.

همانطور که گفته شد، برخی از مواجهه‌ها خطر بروز سرطان را افزایش می‌دهند ولی اینکه چرا از دو نفر که مواجهه‌های محیطی مشابهی دارند یکی مبتلا به سرطان می‌شود و دیگری مبتلا نمی‌شود به دلیل وجود شرایط متفاوت فردی از جمله زمینه‌های ژنتیکی، سن، جنس و تفاوت در شیوه زندگی مانند تغذیه و فعالیت بدنی است. نکته مهم دیگر این است که شانس ابتلای یک فرد به سرطان در پاسخ به یک مواجهه محیطی بستگی به این دارد که چه مدتی، از چه فاصله‌ای، با چه غلظتی و هرچند وقت یک بار در معرض عامل خطرزا قرار گرفته است. انجام درست شیوه‌های پیشگیری از بروز سرطان‌های شغلی، مستلزم همکاری و آگاهی افرادی است که در معرض خطر هستند. بنابراین آموزش روش‌های حفاظتی و پیشگیری به افرادی که در مراکز صنعتی کار می‌کنند بسیار مهم است.

سرطان های شغلی شایع ناشی از عوامل محیطی

 سرطان‌های شغلی بیشتر در پوست، ریه‌ها، مثانه و خون بروز می‌کنند.

سرطان پوست: حدود 75 درصد سرطان‌های شغلی سرطان پوستی هستند. مواجهه طولانی با نور آفتاب در بروز سرطان پوست تاثیر دارد. سرطان‌های پوستی در بین کارکنان صنایع گاز، پالایشگاه‌های نفت، تقطیر کوره‌ها، صنایع فلزی، رنگرزی و ... یک خطر شغلی به شمار می‌آید.

سرطان ریه: سرطان ریه یک خطر شغلی در صنایع گاز، ذوب فلزات معادن، مواد پرتوزا مانند اورانیوم و زغال سنگ و نیز کارخانه‌های آسیاب کردن آرسنیک است. به ویژه اینکه اگر کارکنان این مراکز سیگار هم بکشند، به شدت بر احتمال ابتلای آنها به سرطان ریه افزوده می‌شود. دیگر عوامل صنعتی که موجب افزایش خطر بروز سرطان ریه می‌شوند عبارتند از پنبه نسوز، گرد و غبار مواد رادیواکتیو و گاز رادون در کارگران معدن.

سرطان خون: در بین افرادی که در برخی از صنایع شیمیایی کار می‌کنند، سرطان‌های خون بیشتر دیده می‌شود. مشاغلی که در معرض خطر سرطان خون هستند عبارتند از تهیه و استخراج و پالایش بنزول‌ها، ساختن و به کار بردن رنگ‌ها، لعاب‌ها، مرکب و مواد نگهدارنده کارکنان کاغذسازی و افرادی که با پرتوهای رادیواکتیو سرو کار دارند.

سرطان مثانه: اگر سرطان مثانه زود تشخیص داده شود درمان بیمار تا 90 درصد قطعی و پایدار است. صنایع پیوسته با سرطان مثانه عبارتند از: رنگ‌سازی و رنگ‌آمیزی، رنگ کردن پوست و کاغذ، انواع رنگ‌ها، کابل‌سازی، لاستیک‌سازی.

سیگار کشیدن غیرمستقیم؛ یک مخاطره شغلی

مواجهه با دود سیگار در محیط کار از جمله موارد مخاطرات شغلی برای سرطان است. تعداد موارد مصرف سیگار در محیط کار، ابعاد فیزیکی محیط، تهویه‌ی هوا و سایر عوامل در این میزان مواجهه موثر هستند. از جمله خطرات سیگار کشیدن غیرمستقیم، افزایش احتمال بیماری‌های قلبی عروقی، فشار خون آسم و سرطان است. مطالعات در آمریکا نشان داده که 4 الی 7 درصد از مرگ‌های ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی مربوط به مواجهه افراد غیرسیگاری با دود سیگار در محیط کار است.

سیگار کشیدن غیرمستقیم توسط آژانس بین‌المللی پژوهش در سرطان به عنوان یک عامل سرطان‌زا در انسان شناخته شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که مواجهه با دود سیگار در محیط کار خطر ابتلا به سرطان را 20 درصد افزایش می‌دهد.

برای مقابله با این عامل خطرناک برای سلامتی مانند سایر عوامل خطر شغلی همچون سروصدا و عوامل شیمیایی، وضع و اجرای مقررات سلامت و ایمنی شغلی ضروری است و در زمان بررسی و مدیریت عوامل خطر لازم است آلودگی هوای محیط کار با دود سیگار را نیز در نظر گرفت.

برای جلوگیری از مواجهه افراد با دود سیگار در محیط کار شیوه‌های مختلفی وجود دارد. موثرترین روش پیشگیری از سیگار کشیدن غیرمستقیم، ممنوعیت مصرف دخانیات در محیط‌های کاری سربسته است. روش‌های کنترلی دیگر مانند در نظر گرفتن اتاق مخصوص سیگار کشیدن، تهویه هوا و نصب فیلتر اثربخشی کمتری دارند.

راهکارهایی برای محافظت کارکنان از سرطان‌های شغلی

شناسایی افراد در معرض خطر مواجهه با عوامل سرطان‌زا در محیط‌های کاری آسان است و به دلیل تمرکز عوامل خطرساز در گروه‌های خاصی از کارگران، پیشگیری موثرتر است. اگر شما کارفرما و یا مدیر کارگاه یا کارخانه‌ای هستید به این نکات توجه کنید:

• محیط کار را به دستگاه‌های تهویه مناسب مجهز کنید. فعالیت‌های مکانیکی مانند خرد کردن، اره کردن، شکستن، ترکاندن، مته کردن و ساییدن، تولید گرد و غبار می کنند. نصب دستگاه‌های تهویه و مکش قوی در سطح کارگاه‌ها برای خروج گرد و غبار، ذرات فلزات، بخارهای مواد سمی و نیز گازهای شیمیایی از درون محیط کار بسیار سودمند هستند و یکی از راه های اساسی در پیشگیری از ابتلای کارکنان به سرطان‌ها به ویژه سرطان ریه است.
• تاسیسات و دستگاه‌های تهویه مطبوع در محیط کار را به طور منظم مورد بررسی قرار دهید تا از مناسب بودن وضعیت آنها مطمئن شوید.
• بر نظافت منظم و پیوسته محیط کار طبق روش‌های ایمن و بهداشتی نظارت کنید.
• بر روی دستگاه‌هایی که از روغن‌های معدنی و شیمیایی استفاده می‌کنند، حفاظ در نظر بگیرید. این کار موجب جلوگیری از پاشیده شدن این مواد به اطراف به ویژه بر روی بدن کارکنان شده و می تواند از آسیب‌های پوستی جلوگیری کند.
• استفاده از موادی که مشکوک به سرطان‌زایی هستند را کاهش دهید و موادی که زیان‌آور نیستند جانشین آنها سازید.
• با کارشناسان بهداشت صنعتی و ایمنی همکاری کنید. نظارت و بازرسی دقیق از سوی کارشناسان برای جلوگیری از بروز سرطان‌ها بسیار مهم است. تهیه گزارشی از موارد مبتلایان به سرطان در کارکنان مراکز صنعتی برای انجام اقدام‌های اساسی پیشگیری و درمان هر چه سریعتر آنان ضروری است.
• برگزاری دوره‌های آموزشی به ویژه آشنایی با اصول بهداشت و راه‌های پیشگیری از بروز سرطان‌های شغلی برای کارکنان شاغل در مراکز صنعتی لازم است. تمام کارکنانی که در معرض خطر مواجهه با عوامل سرطان‌زای شغلی قرار دارند باید از این خطر آگاه باشند و به آنها در مورد روش‌های مناسب حفاظت و ایمنی شغلی آموزش داده شود.

توصیه‌هایی برای پیشگیری فردی از بروز سرطان‌های شغلی

• در هنگام کار با مواد شیمیایی، رعایت اصول بهداشت و ایمنی در محیط کار بسیار بااهمیت است. دست‌ها، صورت و لب‌های خود را به ویژه پیش از نوشیدن آشامیدنی و غذا خوردن شستشو دهید.
• در مصرف مواد و حلال‌های فرار شیمیایی دقت کنید. لازم است اتاق تهویه کامل داشته باشد. در صورت امکان در محیط آزاد با حلال‌ها کار کنید یا پنجره‌ها را باز کنید. حلال‌ها در رنگ‌زداها، چربی‌زداها، رقیق‌کننده‌های رنگ و موادی که برای خشکشویی استفاده می‌شوند، وجود دارند و با سرطان مرتبط هستند.
• از تماس با آفت کش ها پرهیز کنید. قرار گرفتن در معرض آفت‌کش‌ها عمدتا از طریق پوست صورت می‌گیرد. در صورت تماس باید به سرعت بدن را شستشو داد.
• در زمان کار در مراکز صنعتی از وسایل محافظتی مانند پیش‌بند، دستکش، کلاه، لباس مخصوص به طوری که تا مچ دست پوشیده باشد،کفش‌های ایمنی، ماسک و عینک برای محافظت از تابش نور خورشید و پرتوها و آلودگی محیطی استفاده کنید.
• اگر از کارکنان تاسیسات یا سکوهای نفتی هستید و در معرض نور مستقیم آفتاب کار می‌کنید لازم است از لباس سبک و آستین‌دار و شلوار بلند استفاده کنید. در موارد مجاورت طولانی مدت با آفتاب حتما از کلاه لبه‌دار و کرم‌های ضدآفتاب (با نظر پزشک) استفاده نمایید.
• اگر در محیطی کار می‌کنید که در آن در معرض تراکم بالایی از ذرات ریز الیاف و گرد و غبار قرار دارید، ماسک محافظ مناسب را روی بینی و دهان خود قرار دهید و مطمئن شوید ماسک به طرز صحیحی روی صورت شما قرار گرفته است و مانع از دید شما نمی‌شود. ماسک‌های ایمنی باید به خوبی بر روی صورت بنشینند و درز و منفذی به بیرون نداشته باشند. استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مانند ماسک و پوشش های ایمنی مخصوص صورت می تواند تا حد زیادی از بروز سرطان ریه ممانعت نماید.
• تا حد ممکن سطوح کاری را عاری از گرد و غبار و مواد شیمیایی نگه دارید و از روش‌های تمیز کردن تر (مرطوب) استفاده نمایید تا گرد و غبار ایجاد نشود.
• دوره‌های آموزشی را جدی بگیرید. در این دوره‌ها بهداشت و راه‌های پیشگیری از بروز بیماری‌ها و آسیب‌ها به خصوص سرطان‌های شغلی آموزش داده می‌شود.
• برای معاینه‌های دوره‌ای پزشکی و ارزیابی وضعیت سلامت خود مراجعه کنید. هرگز فراموش نشود که تشخیص و درمان هر چه زودتر سرطان‌ها حائز اهمیت بسیار است و انجام معاینه‌های دوره‌ای منظم و پیوسته به خصوص معاینه‌های دستگاه تنفس و تهیه گزارش از هرگونه آسیب مشکوک ناشی از کار از سوی پزشک در پیشگیری از بروز آنها بسیار مهم است.
• در صورت مشاهده هرگونه برآمدگی یا زخمی که بهبود نمی‌یابد به دنبال درمان سریع آن باشید و هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
• از برخورد غیرضروری با اشعه ایکس تا حد امکان پرهیز کنید.