پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

صفا انصاری در گفتگو با پایگاه خبری وبدا-زنجان، با اشاره به افزایش روزافزون بیماری‌های غیرواگیر به دلیل تغییر سبک زندگی، به تبیین باورهای غلط رایج در مورد دیابت و راهکارهای پیشگیری از این بیماری پرداخت و اظهار کرد: با تغییر سبک زندگی و بهبود شاخص‌های بهداشتی و افزایش امید به زندگی، بیماری‌های غیرواگیر در حال افزایش است که مهم‌ترین آن‌ها بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان‌ها، دیابت و بیماری‌های مزمن تنفسی هستند که عامل ۶۰ تا ۷۰ درصد مرگ‌ها محسوب می‌شوند.

وی در تعریف دیابت گفت: دیابت یک بیماری مزمن است که در آن بدن نمی‌تواند قند خون را به درستی تنظیم کند. این اختلال یا به دلیل ناتوانی پانکراس در تولید انسولین کافی (دیابت نوع یک) یا به دلیل ترشح ناکافی انسولین و مقاومت سلول‌ها به آن (دیابت نوع دو) رخ می‌دهد.

کارشناس مسئول واحد پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت شهرستان زنجان با اشاره به اینکه دیابت نوع یک عمدتاً جنبه ژنتیکی داشته و در دوران کودکی بروز می‌کند، خاطرنشان کرد: دیابت نوع دو که بیشترین تعداد مبتلایان را به خود اختصاص می‌دهد، به عواملی مانند سن بالای ۳۰ سال، سابقه خانوادگی و مهم‌تر از همه، سبک زندگی نادرست بستگی دارد و تا حد زیادی قابل پیشگیری است. نوع دیگری از دیابت به نام دیابت بارداری نیز وجود دارد که ممکن است در دوران بارداری برای بانوان رخ دهد.

وی به برشماری عوامل خطر ابتلا به دیابت نوع دو پرداخت و گفت: اضافه وزن و چاقی (BMI بالای 25) به ویژه در سنین بالای ۳۰ سال، فشار خون بالا (بالای ۱۴۰ روی ۹۰ میلی‌متر جیوه)، سابقه دیابت در افراد درجه یک خانواده (پدر، مادر، خواهر، برادر) و چاقی شکمی (بالای ۹۰ سانتی‌متر) از مهم‌ترین عوامل ابتلا است.

انصاری به عوامل خطر ویژه بانوان در سنین باروری اشاره کرد و افزود: خانم‌هایی که سابقه تولد نوزاد با وزن بیش از چهار کیلوگرم، دو بار سقط غیرعمدی یا سابقه دیابت بارداری داشته‌اند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت در سال‌های بعد از بارداری قرار دارند.

وی با ابراز نگرانی از آمار بالای مبتلایان ناشناخته، گفت: متأسفانه مهم‌ترین علامت بیماری دیابت، بی‌علامتی آن است و حدود ۲۵ درصد از مبتلایان به دیابت در ایران از بیماری خود اطلاعی ندارند و زمانی متوجه می‌شوند که عوارض بیماری بروز کرده است.

کارشناس مسئول واحد پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت شهرستان زنجان به مهم‌ترین باورهای غلط در مورد دیابت اشاره و اظهار کرد: عسل، خرما و کشمش اگرچه شیرین‌کننده‌های طبیعی هستند، اما برای بیماران دیابتی مشکل‌سازند. به عنوان مثال، یک قاشق چای‌خوری عسل ۲۱ کالری دارد در حالی که شکر با همان حجم ۱۶ کالری دارد. بنابراین این مواد نیز اثرات منفی بر سلامتی بیماران دیابتی دارند و باید به عنوان چاشنی و با احتیاط مصرف شوند.

وی خاطرنشان کرد: محصولات غذایی که با عنوان "ویژه دیابتی" یا "شیرین‌کننده مصنوعی" تولید می‌شوند نیز نباید به صورت فراوان مصرف شوند و باید تحت نظر رژیم غذایی تجویز شده برای بیمار استفاده شوند.

انصاری، یکی دیگر از تصورات غلط را مقاومت بیماران در برابر شروع درمان با انسولین دانست و گفت: بسیاری از بیماران زمانی که درمان خوراکی پاسخگو نیست و باید انسولین تزریق کنند، به دلیل ترس از عادت شدن به آن مقاومت نشان می‌دهند که این باور نادرستی است و بیماران باید به پزشک خود اعتماد کرده و درمان را به موقع و صحیح ادامه دهند.

وی در پاسخ به سؤالی درباره تأثیر سماق و سایر داروهای گیاهی بر دیابت، اظهار کرد: مهم‌ترین پایه درمان دیابت استفاده از داروهای خوراکی و تزریقی تجویز شده توسط پزشک است. اگرچه برخی داروهای گیاهی و سبزیجات می‌توانند به متعادل‌تر شدن قند خون کمک کنند، اما به هیچ عنوان نباید جایگزین داروهای اصلی شوند.

این کارشناس با اشاره به کمبود ویتامین دی در ۸۰ تا ۹۰ درصد ایرانیان، گفت: آخرین تحقیقات نشان می‌دهد مصرف ویتامین دی می‌تواند به عنوان یک کمک درمانی در بیماران دیابتی مؤثر باشد. البته مصرف آن باید طبق بسته خدمتی وزارت بهداشت و متناسب با گروه‌های سنی انجام شود.

وی با تأکید بر اینکه تغییر سبک زندگی می‌تواند بسیار نجات‌بخش باشد، گفت: کاهش حتی ۷ درصد از وزن بدن می‌تواند افراد را از مرحله "پیش دیابت" (قند خون ناشتای ۱۰۰ تا ۱۲۵) به سمت پایین‌تر هدایت کرده و یا ابتلا به دیابت را به تأخیر بیندازد.

انصاری به معرفی "بشقاب سلامتی" به عنوان الگوی تغذیه مناسب پرداخت و توصیه کرد: در هر وعده غذایی، نیمی از بشقاب به منابعی مانند لبنیات، سبزیجات و میوه‌ها اختصاص یابد، یک چهارم آن از منابع پروتئینی و یک چهارم دیگر از کربوهیدرات‌ها و نشاسته تشکیل شود.