پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

به گزارش پایگاه خبری وبدا- زنجان؛ محسن رضایی، مسئول آموزش اورژانس استان زنجان، در برنامه رادیویی سیب سلامت با اشاره به تعریف سوختگی اظهار کرد: هرگونه انرژی حرارتی، شیمیایی یا الکتریکی که به بافت پوست برسد، می‌تواند باعث ایجاد ضایعه و سوختگی شود. وی با بیان اینکه پوست یکی از مهم‌ترین سدهای دفاعی بدن در برابر عوامل بیماری‌زا و عفونت‌زاست، افزود: با بروز سوختگی، این لایه محافظ آسیب می‌بیند و علاوه بر خودِ ضایعه، احتمال بروز عفونت‌های ثانویه نیز برای بیمار افزایش پیدا می‌کند.

رضایی با اشاره به انواع سوختگی ادامه داد: سوختگی‌ها می‌توانند در اثر عوامل حرارتی مانند آتش، آب جوش، روغن داغ، بخاری و اتو، عوامل الکتریکی و همچنین مواد شیمیایی مانند اسیدها و بازها ایجاد شوند که در این میان، بازها معمولاً آسیب‌زاتر و خورنده‌تر از اسیدها هستند.

وی در تشریح درجات سوختگی گفت: سوختگی درجه یک فقط لایه سطحی پوست یا اپیدرم را درگیر می‌کند و معمولاً با قرمزی و سوزش همراه است. در سوختگی درجه دو، علاوه بر اپیدرم، لایه درم نیز درگیر می‌شود و تاول، درد شدید و تغییر رنگ پوست از علائم آن است. در سوختگی درجه سه نیز لایه‌های عمقی‌تر مانند چربی، عضله و حتی استخوان ممکن است آسیب ببینند.

این کارشناس با تأکید بر اینکه سوختگی‌های درجه دو از شایع‌ترین موارد خانگی هستند، تصریح کرد: در چنین مواردی، مهم‌ترین اقدام اولیه این است که محل سوختگی به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زیر آب سرد شیر قرار گیرد تا روند سوختن متوقف و از عمیق‌تر شدن آسیب جلوگیری شود.

رضایی با رد برخی باورهای نادرست درباره درمان خانگی سوختگی افزود: استفاده از موادی مانند خمیردندان، روغن، سیب‌زمینی، تخم‌مرغ یا هر ماده غیراستریل دیگر به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود، زیرا این اقدامات پایه علمی ندارند و حتی ممکن است شرایط زخم را بدتر کنند.

وی ادامه داد: در برخورد با فرد دچار سوختگی، ابتدا باید ایمنی صحنه و فرد امدادگر تأمین شود، سپس مصدوم از منبع سوختگی دور شود. اگر لباس به پوست چسبیده باشد، نباید آن را جدا کرد، چراکه ممکن است موجب کنده‌شدن پوست و تشدید آسیب شود.

این کارشناس اورژانس همچنین گفت: تاول‌ها نباید دستکاری شوند و محل سوختگی باید با پانسمان استریل یا یک پارچه تمیز پوشانده شود تا خطر عفونت کاهش یابد. همچنین لازم است زیورآلاتی مانند انگشتر، ساعت و دستبند از عضو آسیب‌دیده خارج شود، زیرا با تورم اندام می‌توانند موجب اختلال در خون‌رسانی شوند.

رضایی در ادامه با اشاره به سنجش وسعت سوختگی اظهار کرد: برای برآورد وسعت سوختگی، کف دست خود فرد معیار قرار می‌گیرد؛ به‌طوری‌که مساحت کف دست، بدون انگشتان، تقریباً معادل یک درصد از سطح بدن است.

وی درباره سوختگی‌های الکتریکی و شیمیایی نیز گفت: در سوختگی الکتریکی، نخستین اقدام قطع جریان برق است و به‌دلیل احتمال آسیب‌های داخلی، آریتمی قلبی یا ایست قلبی - تنفسی، مصدوم باید با احتیاط و بدون راه رفتن به مرکز درمانی منتقل شود. در سوختگی شیمیایی نیز شست‌وشوی سریع و مداوم با آب فراوان ضروری است و اگر ماده شیمیایی به شکل پودر باشد، ابتدا باید از روی پوست برداشته و سپس شست‌وشو انجام شود.

مسئول آموزش اورژانس استان زنجان با هشدار نسبت به سوختگی استنشاقی افزود: وجود دوده در اطراف بینی و صورت، سرفه یا خس‌خس سینه در فردی که در معرض آتش بوده، می‌تواند نشانه آسیب راه هوایی باشد و چنین فردی باید حتماً به بیمارستان منتقل شود، زیرا ممکن است در ساعات بعدی دچار انسداد راه هوایی شود.

وی در پایان با بیان موارد نیازمند تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ گفت: اگر وسعت سوختگی بیش از یک درصد سطح بدن باشد، یا نواحی مهمی مانند صورت، مفاصل بزرگ و ناحیه تناسلی درگیر شده باشند، یا سوختگی از نوع شیمیایی، الکتریکی و استنشاقی باشد، همچنین در موارد مربوط به کودکان، سالمندان و افراد دارای علائم حیاتی مشکوک، باید هرچه سریع‌تر با اورژانس تماس گرفته شود.

رضایی تأکید کرد: پیشگیری از سوختگی، به‌ویژه در مورد کودکان و در محیط آشپزخانه، اهمیت زیادی دارد و آگاهی از اقدامات اولیه صحیح می‌تواند از شدت آسیب و عوارض بعدی به‌طور قابل توجهی بکاهد.